Халықаралық алмасу бағдарламалары

Батыс өркениетінің Жер бетіндегі ең оқшауланған жері — Гавай аралдары, ең жақын құрлыққа (АҚШ аумағына) дейін 3700 шақырым. Сондай-ақ бұл әлемдегі ең оқшау жерлердің бірі. Гавайдағы өмір сүру ұзақтығы АҚШ бойынша ең жоғары болуының себебі де осы шығар — 82 жыл. Салыстырмалы түрде алғанда, Миссисипиде де жаман тұрмайтын шығар, бірақ әлдеқайда аз — небәрі 75 жыл өмір сүреді.

Планетадағы ең биік тау — теңіз деңгейінен емес (4205 метр), етегінен есептегендегі Мауна-Кеа жанартауы (10203 метр). Жанартаудың үлкен бөлігі су астында жатыр. Ал Ваиалеале жанартауы Жердегі ең ылғалды жер болып саналады — онда жылына орта есеппен 11684 мм жауын-шашын түседі, ал 1992 жылғы рекорд 16916 мм құрады. Салыстыру үшін — Ригада жылдық жауын-шашын мөлшері 700 мм-ден сәл ғана кем.

Жақында ғана Жер бетіндегі ең үлкен әрекет ُّетіп тұрған Мауна-Лоа жанартауы орналасқан, оның биіктігі Мауна-Кеадан небәрі 36 метрге аласа. 2022 жылы 27 қараша, жексенбіге қараған түні жанартау 1984 жылдан бері алғаш рет оянып, оның шыңындағы тостаған тәрізді кальдераны лавамен толтырды. 28 қарашада лава бұрқақтары жарықшақтар бойымен атыла бастады, олардың көпшілігі бірнеше метр биіктікке жетсе, ең биіктері 30-60 метр биіктікке көтерілді.

Американың 100 долларлық купюрасындағы адам ешқашан президент болмағанын білесіз бе? Бұл АҚШ тәуелсіздігі үшін күрестің көшбасшыларының бірі, Америка Құрама Штаттарының тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуының негізі болып табылатын үш маңызды тарихи құжатқа өз қолын қойған жалғыз негізін қалаушы әке — Бенджамин Франклин: АҚШ Тәуелсіздік декларациясы, АҚШ Конституциясы және 1783 жылғы Версаль бейбітшілік шарты.

Тауматауакатангиангакоауауотаматеатурипукакапикимаунгахоронукупокануэнуакитанатаху (Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu) — Жаңа Зеландияның Солтүстік аралындағы аласа таудың атауы, бұл әлемдегі ең ұзын топонимдердің бірі.

Таудың бұл атауын маори тілінен «Тізесі үлкен, таулардан сырғанап, шығып, оларды жұтып қоятын, жерді жеуші ретінде танылған Таматеа сүйіктісіне арнап өз мұрын флейтасында ойнаған төбе шыңы» деп аударуға болады. Сөз 85 әріптен тұрады және Гиннесс рекордтар кітабына енген. Жергілікті тұрғындар бұл төбені көбінесе жай ғана «Таумата» деп атайды.

АҚШ-тың кейбір штаттарында жүз жылдық тарихы бар бірнеше қызық заңдар бар. Жылдар өтті, бірақ заңдар өзгерген жоқ… Колорадо штатында ер адамдарға ұйықтап жатқан әйелдерді сүюге тыйым салынады. Ал Висконсин штатында ер адамдарға әйелдердің оргазм кезінде оқ атуға тыйым салынған. Американың кейбір штаттарында, мысалы, Аризонада, Индианада және Нью-Йоркте киім арқылы көрінетін эрекция қоғамдық орындарда заңсыз деп есептеледі.

Ол үшін айыппұл салуы мүмкін — тіпті түрмеге де қамауы ықтимал. Өз кезегінде, Орегон штатының қалаларының бірінде ер адамдарға махаббатпен айналысқан кезде боқтық сөздер айтуға тыйым салынады…

Жер шарындағы ең құрғақ және ыстық жер — Өлім алқабында 15-тен астам құс түрі, сүтқоректілердің 40 түрі, бауырымен жорғалаушылардың 44 түрі, қосмекенділердің 12 түрі, балықтың 13 түрі және өсімдіктердің 545 түрі мекендейді.

Американы испандық Христофор Колумб ашқанға дейін 450 жыл бұрын, XI ғасырда өмір сүрген ортаазиялық ғалым — энциклопедист Әбу Райхан Бируни бұл құрлықтың болатынын сенімді түрде болжап кеткен.

18 миллион австралиялықтың 4 миллионнан астамы Австралияға соңғы жарты ғасырда келген.